نرم باشد نيمه آن بس بود و اگر معتدل باشد چنان كند كه تا فتح به مقدار سبعى بماند ، اما قط بهترينش آن بود كه محرف باشد يعنى جانب راست او چون در دست گيرد اندكى مرتفع باشد و بايد چنان در دست گيرد كه اطراف انگشت وسطى و سبابه و ابهام هر سه بر قلم باشد متساوى و قلمرا اندكى بالاتر از فتح بگيرد . باب اول در كيفيت تصوير حروف و قانون آن بدانكه خط يا متبع است همچو خط مصاحف يا مخترع همچو خط عرايض ، و خطى كه آن را اختراع كنند بهر نوع كه خواهند رقم آن بكشند . و حسن خط در قسم اول از دو وجه تواند بود يكى از جهت اشكال و دوم از جهت اوضاع آن و در حسن اشكال پنج چيز را رعايت بايد كرد : توفيه و اتمام و اسباغ و اكمال و ارسال . توفيه آنست كه هر حرفيرا چنان كه حق آن باشد در وجهيكه مركب شده باشد از آنكه مقوس باشد يا متتصب يا مسطح يا غير آن ثبت كند و اتمام آن كه هر حرفى را حظ او از طول و عرض و غلظت و رقت چنان كه حق او باشد بدهد و اسباغ آنكه هر حرفى را آنچه حظ او باشد از صدر قلم بدهد تا اجزاى او در رقت و غلظت متساوى باشد ، و اكمال آنكه هر حرفى را نصيب او آنچه باشد از انتصاب و انكباب و تسطيح و تقويس و استلقا و بر وجهيكه مركب شده باشد بدهد و ارسال دست خود را بقلم فرو گذارد تا بسرعت بگذرد . و در حسن اوضاع چهار چيز را بايد رعايت نمود ترصيف و تاليف و تسطير و تفصيل . ترصيف آنست كه نسبت هر حرفى را با حرف ديگر در وضع رعايت كند تا همچو حروف متفرقه نشود و غير متسقه ننمايد و تاليف آنكه سر حرف متصل را با متصل عنه جمع كند و تسطير آنكه كلمه را با كلمه چنان با يكديگر ضم كنند كه سطر